گردآورنده و نویسنده : بهار یاوری                        
تدوین و آماده سازی : همکاران سایت میکرو رایانه

پردازنده Athlon

اولين عضو خانواده «آتلون» (Athlon) از شرکت AMD در سال 1999 به همگان معرفى شد. پردازنده اى 500 مگاهرتزى كه از تكنولوژى 0.25 ميكرونى استفاده مى كرد. اين تراشه كه هم از تكنولوژى پردازش Pipelining و هم از « Super scalar » استفاده مى كرد، از 9 واحد اجراى موازى و يك واحد محاسبات مخصوص اعداد با مميز شناور با قابليت پردازش موازى نيز بهره مى برد.

همزمان با بازى اينتل با انواع سوكت ها و اسلات ها، AMD هم بازى خود را شروع كرد. اين شركت پردازنده جديدش را با تكنولوژى «Slot A»به مادربرد متصل مى كرد. اين تكنولوژى كه بسيار شبيه «اسلات۱» اينتل بود به توليدكنندگان مادربرد اين امكان را مى داد كه براى ساخت مادربردهاى سازگار با اينتل يا AMD نيازمند تغيير زيادى در مدارهاى مادربرد نباشند. آنچه كه واقعاً به  « Athlon » اى ام دى قدرت مى داد، سيستم گذرگاه جديد آن بود: «آلفا EV6» كه تحت ليسانس «Digital Equipment Corporation» در اختيار AMD قرارگرفته بود، ظرفيت پهناى باندى معادل 6.1 گيگابيت بر ثانيه داشت و مى توانست با سرعت 200 مگاهرتز به انتقال اطلاعات بپردازد، سرعتى كه تا آن روز هيچ يك از محصولات اينتل نتوانسته بودند به آن دست يابند.
« Athlon » در نسخه هاى متعددى تهيه و وارد بازار شد، برخى از آنها را هنوز مى توان بر روى كامپيوترهاى خانگى ديد. در ژوئن 2000 AMD نسخه جديد « Athlon» را با نام«Thunderbird»منتشر كرد. اين نسخه كه تراشه آن با استفاده از تكنولوژى 0.18 ميكرونى طراحى شده بود، از حافظه هاى اصلى DDR هم پشتيبانى مى كرد. اين حافظه ها با سرعتى حدود 2 برابر RAM هاى SD كار مى كردند.«Thunderbird» هم از «سوكت A» يا همان سوكت 462 استفاده مى كرد.

در ماه مه 2001 شركت AMD نسخه « Palomino »ى Athlon را كه «Athlon» ناميده مى شد، وارد بازار كرد. در اين زمان دو سال بود كه AMD در حال توليد «Athlon» بود، Pentium III اينتل در راه موزه بودند و اينتل با شروع توليد Pentium 4 در حال سبقت گيرى بود. توضیحات بیشتر این  اصطلاحات در سایر مقالات سایت میکرورایانه آمده است. پاسخ AMD به اين اتفاقات چيزى جز توليد هسته «Palomino» نبود. اين تراشه هاى جديد در واقع همان Thunderbird قديمى بودند كه برق كمترى مصرف مى كردند و كمتر از آنها گرم مى شدند. به همين دليل «Palomino» انتخاب خوبى براى كامپيوترهاى قابل حمل بود. پيش از اين پردازنده هاى  K2 و K3 در نوت بوك ها به كار مى رفتند. در ضمن چون دو پردازنده «Athlon» مى توانستند همزمان با هم كار كنند، صاحبان سرورهاى قدرتمند هم از آنها استفاده مى كردند. «Palomino» از تكنولوژى پيش بينى داده مورد نياز هم استفاده مى كرد، اين فناورى به پردازنده اجازه مى داد كه پيش از آنكه به داده اى احتياج پيدا كند، نياز به آن را پيش بينى و آن را از حافظه اصلى به  Cache (حافظه نهان) منتقل كند. اين كار نهايتاً باعث افزايش سرعت اجراى برنامه ها مى شد. به علاوه اين تراشه ها از كليه دستورالعمل هاى SSE اينتل هم پشتيبانى مى كرد.

اين تراشه جديد ساخت AMD از تكنولوژى  AMD PowerNow هم بهره مى برد. اين تكنولوژى امكان تنظيم ميزان برق مصرفى را بر حسب شرايط براى اين تراشه جديد اينتل فراهم مى آورد. قابليتى كه اين پردازنده را براى استفاده در كامپيوترهاى قابل حمل ايده آل جلوه مى داد.

 AMD وقتى نسخه مخصوص كامپيوترهاى روميزى « Palomino » را منتشر كرد، نام آنها را به « AthlonXP » تغيير داد. جالب است بدانيد كه با توجه به تكنولوژى اجراى دستورالعمل هايى كه در « AthlonXP » استفاده شده بود، اين پردازنده ها عملاً سريع تر از رقباى فعلى خود Pentium 4 اينتل كار مى كردند. تنها دليلى كه باعث شد اينتل مجدداً به تراشه هاى سرى «Thunderbird » روى آورد اين بود كه در صورت به كاربردن تكنولوژى 0.13 ميكرونى در طراحى اين تراشه ها، تراشه توليد شده كوچكتر مى شد و اين به معناى اين بود كه شركت AMD مى توانست از يك «ويفر» تراشه هاى بيشترى توليدكند. (ويفر يك قطعه كريستال نيمه هادى مسطح و نازك است كه در توليد مدارهاى مجتمع (IC) مورد استفاده قرار مى گيرد. روش هاى حكاكى و لايه سازى گوناگونى در ايجاد اجزاى مدارى بر روى سطح ويفر مورد استفاده قرار مى گيرد. معمولاً چندين مدار مشابه بر روى يك ويفر تشكيل مى شوند و سپس به قسمت هاى مجزا برش داده مى شوند، سپس پايه هاى هر مدار مجتمع به آن متصل شده و بسته بندى مى شود.)

همان طور كه Pentium II همان Pentium III با مجموعه دستورالعمل هاى SSE و تعدادى قابليت هاى جديد بود، Celeron هم همان Celeron با مجموعه دستورالعمل هاى SSE و SSE2 به علاوه ويژگى هاى جديد بود. اين تراشه كه از سرعت 533 مگاهرتزى تا 1.1 گيگاهرتزى موجود بود، اساساً نسخه ارتقا يافته Celeron بود كه براى رقابت با پردازنده هاى«Duron» اي ام دي ساخته شده بود. از آنجايى كه حافظه Cache سطح دوم اين پردازنده ها خيلى خوب عمل نمى كردند و هنوز هم گذرگاه هاى درونى تراشه با سرعت 66 مگاهرتز كار مى كردند اين پردازنده ها عملاً حرفى براى گفتن در برابر «Duron» اي ام دي نداشتند، تنها مزيت آنها اين بود كه از يك هسته «كوپرماين» استفاده مى كردند. نسخه هاى 800 مگاهرتزى Celeron به بعد از گذرگاهى با سرعت 100 مگاهرتز بهره مى بردند. نسخه اى كه هديه كريسمس سال 2001 بود!

در آوريل 2000 AMD پردازنده «Duron» را با كد پروژه «Spitfire» منتشركرد. «Fire speed» از نوادگان «Thunderbird»بود. پردازنده اى كه 128 كيلوبايت Cache سطح اول و 4 كيلوبايت Cache سطح دوم داشت. اما اين ميزان Cache سطح دومی کوچک، باعث كندى آن نمى شد، چرا كه علاوه بر شيوه به كارگيرى حافظه نهان بهينه، اين پردازنده از گذرگاه 200 مگاهرتزى استفاده مى كردند، در حالى كه Celeron هاى اينتل هنوز با گذرگاه هاى 66 مگاهرتزى كار مى كردند.

در آگوست سال 2001 ميلادى، اي ام دي «Duron» جديد را با كد پروژه «Morgan» وارد بازار كرد. اين تراشه كه با سرعت 950 مگاهرتز كار مى كرد، در واقع از همان هسته «Palomino» استفاده مى كرد که فقط به جاى 256 كيلوبايت Cache سطح دو، 64 كيلوبايت Cache داشت .

مطالعه بیشتر... پردازنده Athlon
 

 تاریخ ویرایش مقاله:  21/2/1386                                                                         فهرست مقالات عمومی ریزپردازنده

استفاده و نقل از مطالب سایت و مباحث مطرح شده در آن با ذکر منبع، مجاز و بلامانع است.